– कमला पुमा
अक्ता तान् युङाङानीकु । तक्कु तानदो असपोङ् निछा नानाची पयुङाङाचीनीकु । कचिनङपरङ् कनानाबो बोम्बोलेक्मा पअङ् कनिछाबो तावानी । खोची अक्लेङा जन्म पलिसाचीनिकु कोइना खोची जन्म मेन्लिपयुक्डाचीपाआङा कची तान्दोकु मन्नाची झाराची खोरीतुक्मा, छेरालीमाआ बड्ढे मसीआ नि । खोन्पाआङे कचीपाछा खोरीतुक्माआङा पुक्डीनी । कचीपा खसङ्नी किना सिआनीपाआ हैजाआ छेरालीसाकी वादुङ्मा पलिनीन्निकीना पदुङेन्नी । तप्पतान्दोकुची झारा वा दुङ्मा पलिनीन् निकी वा मेन्दुङ्आ मसिआ नी । कचीमालाईछे कचीपाआ वा दुङ्मा पईत्दिन्यान, सारोङा वाइत्मा सिआपङ् वा ताआकिना कची बलेसीदो ताम्ङेसाको वाङा दुङी किना हङा नि ।

थत्नीेङे आइनी सेत्लामङनी रङ्याङ्सो बडो मुस्कीलआ मयुङाङानी । कचीखीम्दो दोरोछा चामायु मेत्दङ्याङ, खाली खुलायात्नी लाक्वासिवा, सुक्वा सिवा मलाम्ताताकिना पहासाचाआङानी । सारो कचीतान्दो दुःखा बेनानी । थत्नीङे अक्लेकुदुम कचीमा नि तपलेआछा खुलायात्नी चामायु लाम्सी पुक्सा नि । खुलाया हापधेत्यात्नी खाचोपाताना तोह्याना बड्ढे लाक्वारिची मदाताङा मअङ् खोछा पुक्सानी । पअङ् तोह्या ताआ, कोइना तक्कु खुला पाहारा मुआङानि । पअङ् खोआछा लाक्वा खाङीकिना तिआङीनिकु ताना पलोन्देन्नी । तोनपअङ् खोआछा खन्ताङीपाआ पाहारायीत्नीङा वाङ्हातानी, धाप्सासिआनी। तावाओङ् बोम्बोलेक्माओङ्चीबो कचीमा तोन्ताकाङा खिमदो पताएननी । बोम्बोलेक्माओङ कनिछा तावाओङ आचीमा खापगरी चामायु तात्ती किना चामा खाइत्नीकिना लामखाङाचीनी । कलेभरि सोक्वामा सियाङसो पयुङचीनी खापबेला आचीमा ता निकीना लाम पखाङाङाचिनीखा पइप्सादाआनिची । थत्नीङे आधाकखाखुतदोत्नी कचीमा ताआनी पअङ् चामायुची कछाचीलाई ङेत्दीदाआचीनी । अर्को लेआ बोम्बोलेकमाओङ तावाओङ पखुप्साचीपाआ कचीचक्दो चामायुची मयुङाङानी पअङ् खोचीआछा “आनी ओ एन्चीमाआ खाखुत्दाकु चामायु चाचीने” नि रङयाङ्सो पचाआचीनी । थत्नीङे कखाखुत् पिच्छे खुत्दीदाआचीनी कोईना कचीमालाई परङ् पखाङ्चमीन्नी ।
अक्लेना कनिछा तावा रङानी “मर नानो खाली एन्चीमाआ चामायु खाखुत्याङ्कु नी रङची, खोई तल्ल एन्चीमा ? ङाना नाना मामाबो कमित्मा सिङाङा ।” तोन्पङ कनाना छा “ङाछा तल्ल थत्नीङे लिङाङा” नी रङानी । पअङ् “आई कखाखुत केची कखाखुत भरि पईम्चमीन्ने, खाप्गरि एन्चीमा ता रैछ” नि या पयोकाचीनी । कखाखुत भरी पइप्साचमिन्नी कोइना कचिमा पताएन्नी । थत्नीङे खोचीपरङ् आचीमा ता किना चामायु खाईत्नीकिना सोक्वामा सियाङ्सो पयुङ्चीनी थत्नीङे नामछे तातानी । पअङ् खोचीछा फेरि या पयोकाचीनी “आईना केचीछा खुलायात्नी लाक्वा लाम्सी पुङ्चीने” नि परङ्चिनी । तोन्पअङ खुलाया पताआचीनी किना कनानाआ “ङा तक्कु खोल्सायात्नी लाम्ङा खन्ना हाप्प खोल्सायात्नी लामाहै” नि कनिछालाई बोम्बोलेक्माआ लिदी पअङ् तावाछा ल नि रङानी । पअङ् आफै आफै पवाङाचीनी । तावाना कचीमा धाप्सा सिआखादोए ताआनी । तोन्पअङ पतिआचीनी, कनानाआ भन्दा कनिछाआ बड्ढे लाक्वा धितीनी पअङ् खिमयात्नी पलिप्दाचीनी । कचीखीमया पताआचीपअङ कचीलाक्वा पभोक्साचाआचीनी । तोन्पअङ पयुङाङाचीनीकु तना थ्वाङा तावाना रोप्मा पुस्सीनी ।
तोन्पअङ् बोम्बोलेक्मा अतालालिमा पुस्सीनी । कचीतान्दो अक्ता राहाङ्मी सुप्सङ्मी युङाङानीकु, तक्कुलाईङा बुसी कनाना पुक्सानी । तक्कुबो कखिम ईछित् माङ्खा मुआङानीकु बोम्बोलेक्माआ राहाङ्मी सुप्सङ्मीलाई झारा दुम लिदीनी । खोक्कुआ बोम्बोलेक्मालाई “कामा खात्नी पुक्साकीना खन्ना तबेनाकु” नि सक्सीनी ताना बोम्बोलेक्मा “खोई एत्नी खात्नी पुक्साकोए कखाखुत कखाखुत खाली ता” नि रङानी । तोनपअङ तक्कु राहाङ्मी सुप्सङमीआ उइले सिआकु निकीना सिन्दीनी । खिम्या तामापमुआङाचीनीकु राहाङ्मी सुप्सङमी अघि खिम्कोङ्या वाङा ताना तावाबो कचक्दो कचीमा सिआकुआए हुङीङेसीनी । पअङ् राहाङ्मी सुप्सङमीआ कदाङ कदाङ तङ्धाङी तना खुलायात्नीए वाङाहातानी । पअङ् तक्कु राहाङ्मी सुप्सङमी लिब्दाताआकिना तावालाई उपकार मेत्दीचिली पअङ् झारा दोङ् दुम लिदीचीनि । तपगरी मत्तै बोम्बोलेकमाओङ तावाओङ पसिन्दाचीनी । तोन्पअङ् तक्कु राहाङ्मी सुप्सङ्मी कखिम लिप्दानी ।
थत्नीङे अर्को लेआ पखुप्साची किना परङाची “आ हेन एन्चीमाछा सिआदाआकु रैछ, हेन देम्खाछा पतानीन् ऐन्तान्दोकु दुःखा ओन्ताकाङे केचछिा अक्कु तानलाई नाचीकिना अन्तङा पुङ्चीने” निकी लाम पवाङाचीनी । लाम लाम पपुक्साचीनी, थत्नीङे असले लाम पतिआचीपाआ अक्ता ठूलो शहरदोकु झिलीमिली पखाङ्ची किना लाम्दो पयुङाङेसाचीनीकु ताना तोपबेलाङे अक्ता बुढीखोक्मा ताआकिना चोपीचीनी । असपोङ् छेत्कुमाचीनी १५/१६ दोङ्लेङ् बेत्दाङीचीकु तोछा देम्खोङपनिआङाचीकु नी । तोन्पअङ् तक्कु बुढिखोक्माआ सक्सीचिनी “खाडोङ्कङ तताआचीकी खात्नी तपुङ्चाङ्चीकु?” बोम्बोलेक्माआ झारा दुमची लिदी पअङ् तक्कु बुढीआ कखिम्यात्नी पुक्डीचीनि । तक्कु बुढीबो अक्ता ठूलो कहुटेल युङाङानीकु पअङ् तोधोना चानी चानीकु चामानी, खोङ्नीकु खोङ्नीकु खाम्मानी, तोधोकु झारा कामा तक्कु बुढीआङा चिन्दीची । पअङ् तावाओङ् बोम्बोलेक्माओङ्ङा पमुआचीनी ।
अक्लेनि कचमालीकमाआ खान हुसी मेला छिदीचीनिकु खोन्पअङ् पपुक्साङाचीपाआ असपोङ् थोरोङ्छाचिओङ् मतुपानी । तोन्पअङ् सिन ममुआनी थत्नीङे बाङ्सो बाङ्सो ताना कचीयुङखा खिम्ना हाप्प खिम ओप्प खिमएनी । कोईना बोम्बोलेक्मा र तावाबो कचीनङ कचीहेप्पाङमाआ कनानाबो प्र ेमा कनिछाबो प्रियंका पाक्डीचीनिकु । थत्नीङे अक्लेअसले नि रङयाङ्सो हाप्पखिमयाकु थोरङछाचिओङ सोमतुकमुमा पपुस्सानी तक्कु थोरङछाचीबो कचिनङ परङ साहील पअङ सुबी निकु । सुबीआ परङ प्रेमालाई कसुखालीदाङीनिकु । थत्नीङे साहीलआ प्रियंकालाई पअङ कचीतुप्खा परङ मेलादोनिकु । कचिहेप्पाङ्माआ मेला खान हुसी पअङ अरु सामान हुसी छिदीचीपाआ मतुपाङानिकु । थत्नीङे अक्ले असले नि रङ्सो अकदोङ लिसानी । पअङ अक्लेना खोचीछा मेलाया मतुपाकिना यामयोकानी । खसङ्नी निताना चार कपोङ् बिहामुमाकीना पुङ्मालोन्मा नि । तोन्पअङ तप्पलेआङा पुङ्मालोन्मा नि मरङानी ।
कोईना कसङ्नी पुङ्मा निकीनान् प्रियंकाओङ् प्रेमाओङ्चीबा कचीकीमा केताङानी । पअङ साहीलआ तोन्तीका किमाकेत्मा पदोत्नीन् पुक्सेपअङ अक्थोक ली नि लीदीचि । तप्पलेआङा कखाखुत पुङमानी यामयोकानी पअङ साहीलआ लिदीचिनी “आहेप्मङ कखाखुत झारा मइम्दापअङ पुक्सेने” नि पअङ तक्कु मेलादोङकङ परङ महास्चेन्दानी । उइले खाखुत्दा पुक्सानी खिमदो मताआताना कचीहेप्पाङचीआ मरेन्तचीनी । पअङ धङ्याङसो चा मकिदा किनान् चामामईत्दीचीकिनान् झाराआ इम्मा पपुस्सानी कोइना प्रियंका, प्रेमा, सुबी, साहील परङ खाब्बेला झारा मइमदा किनान् पुङ्मानी ममीनाङा नि । थत्नीङे आधाराती दोत्नी चारकपोङ मलोन्दा नी पअङ् तक्कु शहरलाई पनाआधाआकिना मपुक्सानी । थत्नीङे मपुक्सानी बाङ्सो दुःखा दुम मुयाङ्सो मपुक्सानी । गाडीचिछा मेत्दङ्ची निपवान्देन्यान्नी पअङ लाम तीमाआ होत्दीचीनी । तोन्पअङ् अक्ता खिम्दो योक्खा मदोतानी किनान् अक खुप्मोङदा मइप्सानी । पअङ फेरि मखुप्साकीना गाडीदो मवाङा कीनान् असपोङ असपोङ मयुङानीकु तना आधालाम्दो गाडी बिसालीसा ताना तप्पबेलाङा छ, सात कपोङ कचीङालङदो मुसो ममाप्दाचेनाकुचीआ प्रेमाओङ प्रियंकालाई मखन्तीलासीची किना अर्को गाडीदो मपाकपुक्डीचीनी । साहीलओङ् सुबिओङ छा कचीदाङ् कचीदाङ् पलोन्दाचीनी कोइना कचीसोमखेकचीलाई पधीताचमीन्नी हात्नी प्रियंकाओङ प्रेमाओङ देम पखाप्चीनी पफीन्दाचीनी कोइना तक्क् राहुचीलाई नमात्छा
मुमा परिआचमीन नि । पअङ् थत्नीङे कचीसोमखेकचीओङ् देम्खाछा खोची निपतुपेन्नी । देम्खाछा,… देम्खाछा,…. देम्खाछा….. ।
वर्ष १, अङ्क १, २०६४ असार।